کاربرد فلکه هرزگرد در آسانسور
فلکه هرزگرد از بخشهای اساسی سیستم تعلیق آسانسور است و نقش اصلی آن انتقال نیرو و توان موتور به سیمبکسلهاست. سازوکار آن شبیه قرقره بوده و معمولاً از چدن باکیفیت ساخته میشود تا در برابر سایش و تنشهای دورهای مقاوم باشد. در این مقاله، این قطعه، مشخصات فنی، انواع و نکات خرید آن را مرور میکنیم.
فلکه هرزگرد در آسانسور چیست؟
فلکه هرزگرد یکی از اجزای کلیدی در مسیر عبور سیمبکسل است و به انتقال مؤثر نیروی موتور به سیستم تعلیق کمک میکند. اصطکاک کنترلشده بین سیمبکسل و شیارهای فلکه، نیروی کششی لازم را ایجاد میکند.
اتصال مستقیم سیمبکسل به مرکز وزنه تعادل از روی فلکه گیربکس ممکن است، اما مستلزم استفاده از فلکه بسیار بزرگ روی گیربکس (هزینه و فضای بالا) است؛ بنابراین آرایش رایج، بهکارگیری دو فلکه کوچکتر (یکی روی گیربکس و دیگری هرزگرد) برای تنظیم مسیر و فاصله کابین و وزنه تعادل است.
انواع رایج هرزگردِ «انحرافی» و هرزگردِ «ثانویه».
مشخصات فنی فلکه هرزگرد
آلیاژ مناسب (اغلب چدن با گرافیت کنترلشده) استحکام و مقاومت سایشی مطلوبی ایجاد میکند. در آسانسورهای گیربکسی، تعداد، نوع و ابعاد هرزگرد با سیستمهای گیرلس متفاوت است. سیستم تعلیق بدون هرزگرد، کارکرد ایمن و پایداری نخواهد داشت.
- ترازبندی زاویه فلکه گیربکس با هرزگرد ضروری است.
- گام و قطر شیار هرزگرد باید با قطر سیمبکسل سازگار و اندکی بزرگتر باشد.
- بلبرینگ ضد گردوغبار و نصب محکم متناسب با وزن فلکه الزامی است.
- ساخت بر اساس استانداردهای صنعتی؛ مقاوم به سایش و خوردگی.
- طول عمر معمول حتی در بهترین حالت محدود (~۷ سال)؛ سرویس دورهای ضروری است.
انواع فلکه هرزگرد
انتخاب نوع هرزگرد به نوع موتور (گیربکسی/گیرلس)، نسبت سیستم (۱:۱ یا ۲:۱) و طرح مسیر بستگی دارد.
هرزگرد انحرافی
در سیستمهای با موتور گیربکسی برای تغییر جهت و هدایت سیمبکسل استفاده میشود. نیروی کششیِ عبوری از فلکه گیربکس، با عبور کنترلشده روی شیارها به مسیر جدید منتقل شده و حرکت نرمتر و کملرزشتری فراهم میکند.
هرزگرد ثانویه
در سیستمهای گیرلس معمولاً زیر موتور نصب میشود و کار آن هدایت مسیر سیمبکسل است. در این آرایش، شیارها برای ایجاد کشش طراحی نشدهاند و صرفاً مسیر را هدایت میکنند.
شش نکته برای خرید فلکه هرزگرد مناسب
هرزگرد جزء قطعات مصرفیِ با دوره تعویض مشخص است؛ انتخاب صحیح، ایمنی و دوام سیستم را تضمین میکند.
- ظرفیت آسانسور: استحکام بدنه و سختکاری شیارها متناسب با بار نامی باشد.
- طرح سیستم (۱:۱ یا ۲:۱): نسبت مسیر روی ابعاد و نوع هرزگرد اثر میگذارد.
- نوع موتور: گیربکسی یا گیرلس بودن، انتخاب انحرافی/ثانویه را تعیین میکند.
- تعداد شیار: با وضعیت فعلی سیستم هماهنگ باشد (اغلب شیار U).
- گام شیار: با فلکه اصلی موتور و سیمبکسل همسان باشد؛ عدم تطابق → خوردگی شدید.
- سرعت سیستم: هرچه سرعت بالاتر، کیفیت آلیاژ، صافی سطح و ترازبندی حیاتیتر.
تهیه انواع بالابر و آسانسور با کیفیت بالا از همیار مکانیک کوشا
انتخاب هرزگرد مناسب از شاخصههای کلیدی یک آسانسور ایمن و پایدار است. سرویس دورهای، پایش سایش شیارها، ترازبندی دقیق و تعویض بهموقع، از الزامات نگهداری بهشمار میروند.
مجموعه همیار مکانیک کوشا راهحلهای تخصصی حوزه بالابر و آسانسور را ارائه میکند. برای مشاهده محصولات و دریافت مشاوره، به وبسایت مراجعه کنید یا با کارشناسان ما در تماس باشید.
سوالات متداول
1- فلکه هرزگرد در آسانسور چه کاربردی دارد؟
فلکه هرزگرد نیروی موتور را به سیمبکسلها منتقل میکند و با اصطکاک کنترلشده بین سیمبکسل و شیارهایش، نیروی کششی لازم برای حرکت کابین را فراهم میسازد.
2- تفاوت هرزگرد انحرافی و هرزگرد ثانویه چیست؟
هرزگرد انحرافی در سیستمهای گیربکسی برای تغییر جهت و هدایت سیمبکسل استفاده میشود، در حالی که هرزگرد ثانویه در سیستمهای گیرلس معمولاً زیر موتور نصب میشود و صرفاً مسیر سیمبکسل را هدایت میکند بدون آنکه نقشی در ایجاد کشش داشته باشد.
3- چرا بهجای یک فلکه بزرگ از دو فلکه کوچکتر استفاده میشود؟
اتصال مستقیم سیمبکسل از روی فلکه گیربکس نیازمند فلکهای بسیار بزرگ با هزینه و فضای بالاست، به همین دلیل آرایش رایج استفاده از دو فلکه کوچکتر یعنی فلکه گیربکس و هرزگرد برای تنظیم مسیر و فاصله کابین و وزنه تعادل است.
4- عمر مفید فلکه هرزگرد چقدر است؟
طول عمر فلکه هرزگرد حتی در بهترین شرایط محدود است و معمولاً حدود هفت سال طول میکشد، به همین دلیل سرویس و بازرسی دورهای آن ضروری است.
5- برای انتخاب فلکه هرزگرد مناسب به چه نکاتی باید توجه کرد؟
ظرفیت آسانسور، طرح سیستم تعلیق، نوع موتور (گیربکسی یا گیرلس)، تعداد و گام شیارها و سرعت سیستم از مهمترین معیارهایی هستند که در انتخاب هرزگرد مناسب باید در نظر گرفته شوند.
